{"id":690,"date":"2017-08-24T21:16:12","date_gmt":"2017-08-24T19:16:12","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.seksuologia.com\/?p=690"},"modified":"2022-05-25T18:38:34","modified_gmt":"2022-05-25T16:38:34","slug":"niepelnosprawnosc-dr-dariusz-radomski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.seksuologia.com\/index.php\/2017\/08\/24\/niepelnosprawnosc-dr-dariusz-radomski\/","title":{"rendered":"Niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 &#8211; dr Dariusz Radomski"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/blog.seksuologia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/pts.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-694 size-full\" src=\"http:\/\/blog.seksuologia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/pts.jpg\" alt=\"pts\" width=\"322\" height=\"156\" srcset=\"https:\/\/blog.seksuologia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/pts.jpg 322w, https:\/\/blog.seksuologia.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/pts-300x145.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 322px) 100vw, 322px\" \/><\/a>\u00a0 \u00a0Artyku\u0142 (skr\u00f3cony) \u00a0Dr Dariusza \u00a0 \u00a0Radomskiego z \u00a0Polskiego \u00a0Towarzystwa \u00a0 \u00a0Seksuologicznego.<br \/>\n*********************************************************<\/p>\n<p><strong>Cz\u0142owiek (niepe\u0142nosprawny)\u00a0i mo\u017ce&#8230;?<\/strong><\/p>\n<p>Dr n med. Dariusz Radomski, Warszawa-Pozna\u0144.<br \/>\nWsp\u00f3\u0142pracuje z Uniwersytetem Medycznym w Warszawie, zajmuj\u0105c si\u0119 zagadnieniami <em>epidemiologii prokreacyjnej.<\/em><br \/>\nCz\u0142onek Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego.<br \/>\n&#8230;<br \/>\n<em>Cia\u0142o dopiero przez erotyzm staje si\u0119\u00a0<\/em><em>interesuj\u0105ce i symboliczne.<\/em><br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\">K. Irzykowski<\/span><\/p>\n<p>Wst\u0119p<br \/>\n*Komu bije dzwon*, klasyczna pozycja literatury \u015bwiatowej jest \u00a0jedn\u0105 z \u00a0powie\u015bci, gdzie\u00a0pojawiaj\u0105 si\u0119 zmys\u0142owe opisy dozna\u0144 erotycznych \u00a0zakochanych.<br \/>\n<em>Hemingway<\/em>, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 plastycznym j\u0119zykiem,<br \/>\nprzedstawia \u00a0obraz erotyzmu, ukazuj\u0105c w nim wa\u017cko\u015b\u0107 zar\u00f3wno\u00a0komponentu emocjonalnego, jak i te\u017c sk\u0142adnika zwi\u0105zanego z cielesno\u015bci\u0105.<br \/>\nS\u0105 to jedne z najwa\u017cniejszych potrzeb psychicznych (potrzeba akceptacji,\u00a0przynale\u017cno\u015bci) i biologicznych (potrzeba redukcji napi\u0119\u0107 seksualnych) cz\u0142owieka.<br \/>\nFakty te s\u0105 fundamentem seksuologii.<\/p>\n<p>S\u0105 one akceptowane spo\u0142ecznie w odniesieniu do populacji generalnej, z\u0142o\u017conej w wi\u0119kszo\u015bci\u00a0z os\u00f3b pe\u0142nosprawnych.<br \/>\nSytuacja ulega zmianie, gdy zaczynamy m\u00f3wi\u0107 o seksualno\u015bci niepe\u0142nosprawnych.<br \/>\nPojawia si\u0119 w\u00f3wczas pytanie, b\u0119d\u0105ce fonetyczn\u0105 parafraz\u0105 tytu\u0142u powie\u015bci\u00a0Hemingway\u2019a \u00a0&#8222;Stary cz\u0142owiek i mo\u017ce&#8221;?&#8230;<\/p>\n<p>Genez\u0105 tego pytania jest do\u015b\u0107 powszechne przekonanie, \u017ce cz\u0142owiek niepe\u0142nosprawny\u00a0jest pozbawiony seksualizmu. Nie jest to \u00a0oczywi\u015bcie prawda.<br \/>\nNiepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 istotnie wp\u0142ywa na seksualno\u015b\u0107 osoby kalekiej.<br \/>\nWszystkie badania potwierdzaj\u0105, \u017ce niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 jest wa\u017cnym czynnikiem\u00a0utrudniaj\u0105cym budowanie trwa\u0142ych zwi\u0105zk\u00f3w partnerskich.<\/p>\n<p>\u015arodowisko niepe\u0142nosprawnych wykazuje \u00a0dzi\u015b wi\u0119ksz\u0105 otwarto\u015b\u0107 w prze\u0142amywaniu\u00a0tabu w\u0142asnej seksualno\u015bci.<\/p>\n<p>Rehabilitacja\u00a0seksualna \u00a0niepe\u0142nosprawnych staje si\u0119 jednym z element\u00f3w ich uspo\u0142eczniania. Jest to\u00a0zgodne ze stanowiskiem WHO, kt\u00f3re g\u0142osi, i\u017c udane \u017cycie seksualne jest warunkiem dobrostanu psychofizyczynego (okre\u015blanego mianem zdrowia).<\/p>\n<p>Od szeregu lat tematyka seksualno\u015bci niepe\u0142nosprawnych ma sta\u0142e miejsce na kongresach seksuologicznych.<\/p>\n<p>Funkcjonowanie seksualne ma aspekt wielowymiarowy, pocz\u0105wszy od\u00a0uwarunkowa\u0144 biologicznych i psychologicznych, poprzez \u00a0antropologiczne,\u00a0filozoficzne i legislacyjne.<\/p>\n<p>Nale\u017cy zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 ze\u00a0specyficzno\u015bci problem\u00f3w seksuologicznych oraz sposobu ich rozwi\u0105zywania dla poszczeg\u00f3lnych\u00a0rodzaj\u00f3w niepe\u0142nosprawno\u015bci.<\/p>\n<p>Najbardziej \u201ezgrubny\u201d podzia\u0142 to seksualno\u015b\u0107 os\u00f3b\u00a0niepe\u0142nosprawnych umys\u0142owo oraz niepe\u0142nosprawnych fizycznie.<\/p>\n<p>W artykule tym skoncentruj\u0119 si\u0119 na tej ostatniej grupie.<\/p>\n<p>W pierwszej cz\u0119\u015bci zostan\u0105 om\u00f3wione potencjalne mechanizmy<br \/>\nwp\u0142ywu kalectwa na ograniczone mo\u017cliwo\u015bci tworzenia zwi\u0105zk\u00f3w partnerskich.<\/p>\n<p>W\u00a0drugiej za\u015b spr\u00f3buj\u0119 przedstawi\u0107 sposoby (na og\u00f3\u0142 cz\u0119\u015bciowej) redukcji tych negatywnych\u00a0oddzia\u0142ywa\u0144.<\/p>\n<p>Omawiaj\u0105c problemy seksuologiczne os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych fizycznie nale\u017cy wprowadzi\u0107\u00a0jeszcze jedn\u0105 kategoryzacj\u0119.<\/p>\n<p>Istotne jest wyr\u00f3\u017cnienie podgrupy, u kt\u00f3rych niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107\u00a0zaistnia\u0142a przed inicjacj\u0105 seksualn\u0105 oraz podgrup\u0119, kt\u00f3ra dozna\u0142a kalectwa\u00a0b\u0119d\u0105c ju\u017c aktywna seksualnie.<br \/>\nNiepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 wyra\u017caj\u0105ca si\u0119 w ograniczeniach mo\u017cliwo\u015bci pe\u0142nego funkcjonowania\u00a0spo\u0142ecznego wp\u0142ywa negatywnie zar\u00f3wno na proces mentalizacji , jak i konkretyzacji\u00a0potrzeby seksualnej.<br \/>\nW wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w osoby niepe\u0142nosprawne sp\u0119dzaj\u0105 okres dzieci\u0144stwa\u00a0i dojrzewania w izolacji od r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w.<\/p>\n<p>Maj\u0105 cz\u0119sto tak\u017ce ograniczony dost\u0119p do wiedzy przez selektywne nauczanie w systemie kszta\u0142cenia indywidualnego<\/p>\n<p>Czynniki te prowadz\u0105\u00a0do op\u00f3\u017anionego procesu identyfikacji w\u0142asnej seksualno\u015bci, przebiegaj\u0105cej np. w formie zabaw\u00a0pseudoseksualnych \u00a0(przedszkolna zabawa w lekarza).<\/p>\n<p>Ponadto izolacja upo\u015bledza\u00a0kszta\u0142towanie si\u0119 wzorc\u00f3w interakcji mi\u0119dzyludzkich. Mo\u017ce to prowadzi\u0107 do\u00a0\u00a0alienacji spo\u0142ecznej.<br \/>\nBardzo ubogie do\u015bwiadczenia zebrane i odebrane bod\u017ace w tym czasie \u00a0wp\u0142ywaj\u0105 na\u00a0niski poziom mentalizacji potrzeby, co z kolei cz\u0119sto wyra\u017ca si\u0119 w braku jej aktywizacji.<\/p>\n<p>Znamiennym\u00a0przyk\u0142adem jest odnotowany spadek o \u00a030% \u00a0cz\u0119stotliwo\u015bci masturbacji w\u015br\u00f3d dojrzewaj\u0105cych\u00a0niewidomych ch\u0142opc\u00f3w w por\u00f3wnaniu do grupy widz\u0105cych.<\/p>\n<p>Ponadto\u00a0u dorastaj\u0105cej m\u0142odzie\u017cy niepe\u0142nosprawnej dochodzi cz\u0119sto do rozwoju poczucia wstydu\u00a0zwi\u0105zanego z w\u0142asn\u0105 seksualno\u015bci\u0105, niekiedy wzmacnianego przez nieodpowiednie metody\u00a0wychowawcze.<\/p>\n<p>Przyk\u0142adem jest zbytnie wyolbrzymianie znaczenia rehabilitacji i traktowanie\u00a0jej jako formy substytucyjnej \u00a0potrzeby seksualnej.<br \/>\nRozpoczynaj\u0105ca si\u0119 w okresie dojrzewania wzmo\u017cona sekrecja hormonalna przyczynia\u00a0si\u0119 do wzrostu nat\u0119\u017cenia seksualnej potrzeby.<\/p>\n<p>Sprzyja to rozwojowi procesu\u00a0konkretyzacji tej potrzeby.<\/p>\n<p>Naturalny przebieg tego procesu rozpoczyna si\u0119 od form autoerotyki,\u00a0a ko\u0144czy si\u0119 na r\u00f3\u017cnego stopnia wyrafinowanych kontaktach erotycznych.<\/p>\n<p>Jednak w\u00a0przypadku os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych cz\u0119sto dochodzi do zatrzymania procesu konkretyzacji na etapie autoerotyki.<\/p>\n<p>Istnieje tak\u017ce ujemna korelacja mi\u0119dzy trendem dynamiki omawianego\u00a0procesu, a stopniem po\u015bledzenia fizycznego.<br \/>\nWyst\u0119puj\u0105ce op\u00f3\u017anienia w procesie dojrzewania w oczywisty spos\u00f3b wp\u0142ywaj\u0105 na\u00a0trudno\u015bci w znalezieniu partnera seksualnego.<br \/>\nWarto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce osoba niepe\u0142nosprawna na skutek kumulacji traumatycznych \u00a0do\u015bwiadcze\u0144 cz\u0119sto charakteryzuje si\u0119 wi\u0119kszym bogactwem emocjonalnym i wra\u017cliwo\u015bci\u0105\u00a0w por\u00f3wnaniu ze swymi r\u00f3wie\u015bnikami ( czynne zaanga\u017cowanie w jak\u0105\u015b form\u0119\u00a0sztuki).<\/p>\n<p>Ponadto w tej grupie jest silniej rozwini\u0119ta potrzeba wi\u0119zi\u00a0emocjonalnej i stabilizacji \u017cycia osobistego. \u00a0Sprawia to, \u017ce rzadziej s\u0105 nieuporz\u0105dkowane kontakty seksualne.<br \/>\n<em>Aspekt anatomiczny<\/em><br \/>\nNieprawid\u0142owa budowa anatomiczna stosunkowo rzadko jest przyczyn\u0105 problem\u00f3w w\u00a0zwi\u0105zkach seksualnych . Niemniej jednak \u00a0wady anatomiczne wynikaj\u0105ce\u00a0z pierwotnego schorzenia utrudniaj\u0105 wsp\u00f3\u0142\u017cycie, np. spastyczne przykurcze mi\u0119\u015bni\u00a0krocza u kobiet. Ograniczenia anatomiczne mog\u0105 \u00a0zmniejsza\u0107\u00a0liczb\u0119 mo\u017cliwych pozycji podczas wsp\u00f3\u0142\u017cycia, a tym samym ogranicza\u0107 jego atrakcyjno\u015b\u0107 (w\u00a0d\u0142u\u017cszym horyzoncie czasowym).<br \/>\nUwarunkowania anatomiczne maj\u0105 znaczenie\u00a0tak\u017ce w procesie dojrzewania seksualnego. Wysoki stopie\u0144 niepe\u0142nosprawno\u015bci mo\u017ce uniemo\u017cliwia\u0107\u00a0roz\u0142adowywanie napi\u0119cia seksualnego przez masturbacj\u0119.<\/p>\n<p>Utrudnia to \u00a0poznanie hedonistycznej roli seksu, kt\u00f3ra poprzez\u00a0sw\u00f3j hedonizm kszta\u0142tuje (w p\u00f3\u017aniejszym okresie) wi\u0119\u017a partnersk\u0105.<br \/>\n<em>Aspekt patofizjologiczny<\/em><br \/>\nJest cz\u0119stym \u017ar\u00f3d\u0142em problem\u00f3w niepe\u0142nosprawnych. Spektakularnym przyk\u0142adem\u00a0s\u0105 trudno\u015bci w osi\u0105ganiu erekcji, b\u0105d\u017a zdolno\u015bci do ejakulacji po urazie\u00a0rdzenia kr\u0119gowego w odcinku l\u0119d\u017awiowym.<br \/>\nOsobn\u0105 grup\u0105 zaburze\u0144, skorelowanej z zaburzeniami psychologicznymi mo\u017ce by\u0107\u00a0obni\u017cony temperament seksualny, kt\u00f3ry w procesie konkretyzacji by\u0142 t\u0142umiony. Wp\u0142ywa to\u00a0na potrzeb\u0119 zwi\u0119kszenie nat\u0119\u017cenia bod\u017ac\u00f3w erotycznych potrzebnych do podniecenia.<br \/>\n<em>Aspekt psychologiczny<\/em><br \/>\nTrudno\u015bci psychologiczne w doborze partnera seksualnego maj\u0105 bardzo istotn\u0105 wag\u0119\u00a0i s\u0105 wielowymiarowe.<\/p>\n<p>Po pierwsze przejawiaj\u0105 si\u0119 one w r\u00f3\u017cnicy\u00a0do\u015bwiadcze\u0144 erotycznych potencjalnych partner\u00f3w. Ta dysproporcja mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na rozw\u00f3j\u00a0zjawiska<span style=\"color: #3366ff;\"> kastracji psychoseksualnej;<\/span>\u00a0osoba niepe\u0142nosprawna boi si\u0119 zainicjowa\u0107 aktywno\u015b\u0107\u00a0seksualn\u0105.<\/p>\n<p>R\u00f3wnie\u017c niebagatelnym ujemnym czynnikiem jest podkre\u015blane w wielu\u00a0badaniach poczucie \u00a0braku atrakcyjno\u015bci seksualnej.<br \/>\nOsoby, kt\u00f3re dozna\u0142y\u00a0odrzucenia emocjonalno-seksualnego wykazuj\u0105 znacznie mniejsz\u0105 aktywno\u015b\u0107 przy inicjacji\u00a0kolejnych kontakt\u00f3w, mimo wysokiego potencja\u0142u seksualnego.<\/p>\n<p>Dochodzi cz\u0119sto \u00a0w\u00f3wczas\u00a0do t\u0142umienia potrzeby seksualnej lub ograniczanie si\u0119 do zachowa\u0144 autoerotycznych.<br \/>\n<em>Aspekt socjologiczny<\/em><br \/>\nO ile powy\u017csze czynniki odgrywa\u0142y rol\u0119 w tak\u017ce kr\u00f3tkim horyzoncie czasowym (np.w przypadkowych kontaktach), o tyle aspekt socjologiczny jest wa\u017cny przy\u00a0doborze sta\u0142ego partnera, warunkuj\u0105cego stabilizacj\u0119 \u017cycia erotycznego.<\/p>\n<p>Jednym z wymiar\u00f3w\u00a0tego problemu jest opinia o \u00a0swojej ni\u017cszej warto\u015bci \u00a0w oczach ludzi\u00a0zdrowych.<\/p>\n<p>Taki stan indukuje strach zdrowego partnera przed nara\u017ceniem si\u0119 na o\u015bmieszenie czy te\u017c\u00a0alienacje przez przyjaci\u00f3\u0142, rodzin\u0119 &#8211; w zwi\u0105zku z wsp\u00f3\u0142\u017cyciem z osob\u0105 kalek\u0105.<br \/>\nKolejnym problemem jest obawa przed spe\u0142nianiem wymaganych r\u00f3l spo\u0142ecznych\u00a0przez niepe\u0142nosprawnego partnera. W przypadku znacznej niepe\u0142nosprawno\u015bci co najmniej\u00a0jednego partnera zmienia si\u0119 logistyka zwi\u0105zku partnerskiego.<\/p>\n<p>Osoba sprawna musi przej\u0105\u0107\u00a0wi\u0119cej obowi\u0105zk\u00f3w, co zaburza symetri\u0119 zwi\u0105zku, a tym samym jest \u00a0konfliktogenne.<br \/>\nWa\u017cny jest kulturowy czynnik socjologiczny, to znaczy kreowany wzorzec\u00a0p\u0142ci, w kt\u00f3rym podkre\u015bla si\u0119 bardzo walory fizjonomiczne.<\/p>\n<p>Rewolucja techniczno-naukowa, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w ubieg\u0142ym stuleciu spowodowa\u0142a, i\u017c w procesie adaptacji\u00a0socjoekonomicznej cechy intelektualne sta\u0142y si\u0119 bardziej po\u017c\u0105dane ni\u017c bardzo dobra sprawno\u015b\u0107\u00a0fizyczna.<br \/>\n<em>Aspekt antropologiczny<\/em><br \/>\nWe wsp\u00f3\u0142czesnej seksuologii coraz wi\u0119cej uwagi przypisuje si\u0119 biologicznym determinantom\u00a0doboru partnera seksualnego. Przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 tu wyniki bada\u0144 \u015bwiadcz\u0105ce o\u00a0roli feromon\u00f3w w stymulacji podniecenia seksualnego.<\/p>\n<p>Dlatego te\u017c warto jest zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119\u00a0na aspekt antropologiczny w trudno\u015bciach w doborze sta\u0142ego partnera seksualnego.<\/p>\n<p>Jest rzecz\u0105 oczywist\u0105, i\u017c biologicznym celem \u017cycia cz\u0142owieka\u00a0jest przed\u0142u\u017cenia gatunku, a zatem posiadanie i wychowanie zdrowego potomstwa.<\/p>\n<p>Cel\u00a0ten mo\u017ce by\u0107 najpewniej realizowany przez kobiet\u0119 o prawid\u0142owej budowie anatomicznej i\u00a0fizjologii oraz przez m\u0119\u017cczyzn\u0119 charakteryzuj\u0105cego si\u0119 dobr\u0105 sprawno\u015bci\u0105 fizyczn\u0105.<\/p>\n<p>By\u0107 mo\u017ce\u00a0wzorce te s\u0105 w cz\u0142owieku zakodowane i nie\u015bwiadome.<br \/>\nPo zapoznaniu si\u0119 z potencjalnymi trudno\u015bciami, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do istotnie\u00a0mniejszego odsetka zwi\u0105zk\u00f3w partnerskich w populacji \u00a0niepe\u0142nosprawnych, powstaje\u00a0w\u0105tpliwo\u015b\u0107 czy mo\u017cna znale\u017a\u0107 twierdz\u0105c\u0105 odpowied\u017a na tytu\u0142owe pytanie: <span style=\"color: #333399;\">cz\u0142owiek (niepe\u0142nosprawny)\u00a0i mo\u017ce?<\/span><\/p>\n<p>Odpowied\u017a ta mo\u017ce by\u0107 twierdz\u0105ca, o czym \u015bwiadcz\u0105 zwi\u0105zki, a nawet d\u0142ugie sta\u017cem ma\u0142\u017ce\u0144stwa z udzia\u0142em os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych.<br \/>\nNiestety, autor tego opracowania nie dotar\u0142 do \u017cadnej pracy analizuj\u0105cej dynamik\u0119\u00a0oraz jako\u015b\u0107 takich zwi\u0105zk\u00f3w w por\u00f3wnaniu ze zwi\u0105zkami os\u00f3b sprawnych.<br \/>\nSkoro istniej\u0105 pozytywne przyk\u0142ady, zastan\u00f3wmy si\u0119 jakie warunki musz\u0105 by\u0107 spe\u0142nione oraz\u00a0jakie s\u0105 dost\u0119pne instrumenty wspomagaj\u0105ce budowanie wi\u0119zi seksualnych przez osoby niepe\u0142nosprawne.<br \/>\nJednym z najwa\u017cniejszych element\u00f3w, b\u0119d\u0105cym warunkiem koniecznym, cho\u0107 nie wystarczaj\u0105cym\u00a0dla dobrej jako\u015bci \u017cycia erotycznego jest zapewnienie dost\u0119pu do rzetelnej wiedzy o<br \/>\nseksualizmie i specyfice wp\u0142ywu danej niepe\u0142nosprawno\u015bci na funkcje seksualne w\u00a0przypadku osoby niepe\u0142nosprawnej, uprzednio aktywnej seksualnie.<\/p>\n<p>Sprowadza si\u0119 to do\u00a0udzielenia fachowych porad seksuologicznych prezentuj\u0105cych \u00a0sposoby realizacji potrzeby seksualnej\u00a0w nowej sytuacji.<\/p>\n<p>Cz\u0119sto niezb\u0119dna jest psychoterapia maj\u0105ca na\u00a0celu odbudowanie utraconego poczucia warto\u015bci.<br \/>\nInne wyzwania pedagogiczne b\u0119d\u0105 w przypadku kalectwa nabytego przed\u00a0okresem dojrzewania.<\/p>\n<p>W tym momencie wa\u017cne jest zapewnienie prawid\u0142owej identyfikacji\u00a0w\u0142asnej seksualno\u015bci przez dziecko niepe\u0142nosprawne.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3lnie du\u017co kontrowersji budzi masturbacja u dorastaj\u0105cych niepe\u0142nosprawnych. Niestety, nadal s\u0105 cz\u0119ste doktrynalne postawy\u00a0rodzic\u00f3w oraz <em>quasi-pedagog\u00f3w<\/em> zmierzaj\u0105ce do eliminacji zachowa\u0144 autoseksualnych.<br \/>\nTakie postawy s\u0105 ca\u0142kowicie sprzeczne ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 wiedz\u0105 seksuologiczn\u0105 , wed\u0142ug kt\u00f3rej\u00a0masturbacja jest fizjologicznym elementem okresu dojrzewania psychoseksualnego.<br \/>\nNat\u0119\u017cenie zachowa\u0144 autoseksualnych zale\u017cy od wieku, p\u0142ci, jak i konstytucji hormonalnej.<br \/>\nNale\u017cy tak\u017ce podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w naukowych, \u017ce masturbacja\u00a0negatywnie oddzia\u0142uje na przysz\u0142e \u017cycie seksualne. Co wi\u0119cej, zauwa\u017cono, \u017ce kobiety onanizuj\u0105ce<br \/>\nsi\u0119 lepiej znaj\u0105 w\u0142asne reakcje seksualne i potrafi\u0105 skuteczniej nauczy\u0107 partnera w\u0142a\u015bciwej\u00a0dla siebie \u00a0*ars amandi*, \u00a0zapewniaj\u0105cej obop\u00f3ln\u0105 rado\u015b\u0107 ze zbli\u017cenia.<br \/>\nZ kolei represyjne zachowania wobec masturbacji cz\u0119sto s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em<br \/>\nstan\u00f3w l\u0119kowych. Seks jest w\u00f3wczas uto\u017csamiany z poczuciem za\u017cenowania, z biblijnym\u00a0grzechem.<br \/>\nOmawiaj\u0105c uwarunkowania p\u00f3\u017aniejszych zachowa\u0144 seksualnych przez jako\u015b\u0107 okresu\u00a0dojrzewania nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 r\u00f3wnie\u017c o przekazaniu osobie niepe\u0142nosprawnej w\u0142a\u015bciwych<br \/>\npostaw okazywania emocji, a tak\u017ce m\u00f3wienia o emocjach.<\/p>\n<p>Bardzo pomocnym jest\u00a0tak\u017ce wyposa\u017cenie dorastaj\u0105cej osoby niepe\u0142nosprawnej w wiedz\u0119 dotycz\u0105cych r\u00f3\u017cnic psychologicznych<br \/>\nmi\u0119dzy p\u0142ciami.<\/p>\n<p>Wiedza ta pozwala na lepsze zrozumienie zachowa\u0144 przysz\u0142ego\u00a0partnera, a tym samym daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 budowania silniejszych wi\u0119zi emocjonalnych.<br \/>\nPozytywnym elementem wychowawczym jest tak\u017ce wykszta\u0142cenie\u00a0umiej\u0119tno\u015bci samoakceptacji oraz poczucia w\u0142asnej m\u0119skiej b\u0105d\u017a kobiecej warto\u015bci.<\/p>\n<p>W\u0142a\u015bnie\u00a0ta zdolno\u015b\u0107 do g\u0142\u0119bokiej wi\u0119zi emocjonalnej, wierno\u015bci i odpowiedzialno\u015bci za jako\u015b\u0107<br \/>\nzwi\u0105zku jest jedn\u0105 z eksponowanych zalet niepe\u0142nosprawnych partner\u00f3w \u017cyciowych.<br \/>\nWsp\u00f3\u0142czesna seksuologia daje r\u00f3wnie\u017c instrumenty wspomagaj\u0105ce pokonywanie\u00a0barier patofizjologicznych. Najprostszymi z nich jest wzajemna wiedza partner\u00f3w o wzajemnej<br \/>\nseksualno\u015bci oraz pomys\u0142owo\u015b\u0107 i otwarto\u015b\u0107 na eksperymentowanie. Z faktu, i\u017c jednym z\u00a0cel\u00f3w \u017cycia seksualnego jest cel hedonistyczny (cel ten \u00a0wraz z aspektem wi\u0119ziotw\u00f3rczym\u00a0jest najcz\u0119stsz\u0105 motywacj\u0105 do zbli\u017ce\u0144), wynika, \u017ce nie jest konieczna pe\u0142na sprawno\u015b\u0107 seksualna\u00a0do realizacji tego celu.<\/p>\n<p>Przyk\u0142adowo, stosuj\u0105c odpowiednie techniki pieszczot (kt\u00f3re s\u0105<br \/>\nwykonywane d\u0142o\u0144mi, palcami b\u0105d\u017a j\u0119zykiem) mo\u017cna doprowadzi\u0107 do realizacji celu hedonistycznego,\u00a0odczuwaj\u0105c tym samym du\u017c\u0105 satysfakcje z wzajemnej blisko\u015bci.<br \/>\nJednak s\u0105 te\u017c metody wspomagaj\u0105ce uzyskanie lepszej sprawno\u015bci seksualnej, przewidziane\u00a0g\u0142\u00f3wnie dla m\u0119\u017cczyzn (b\u0119d\u0105cych przewa\u017cnie stron\u0105 czynn\u0105 w grze mi\u0142osnej).<br \/>\nNale\u017c\u0105 do nich metody farmakologiczne i\u00a0metody mechaniczne<\/p>\n<p>Niestety, barier\u0105 w dost\u0119pie do tych metod s\u0105 koszty.<br \/>\nNale\u017cy przy tym podkre\u015bli\u0107, \u017ce Polska nale\u017cy do kraj\u00f3w, w kt\u00f3rym cena lek\u00f3w\u00a0dla os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych nie jest dotowana.<br \/>\nOmawiaj\u0105c czynniki progresywne, zwi\u0119kszaj\u0105ce szans\u0119 na zbudowanie trwa\u0142ego\u00a0zwi\u0105zku partnerskiego nale\u017cy wskaza\u0107 na uwarunkowania psychologiczne obu partner\u00f3w.<\/p>\n<p>W\u00a0tym przypadku szczeg\u00f3lnie po\u017c\u0105danymi cechami s\u0105: umiej\u0119tno\u015b\u0107 s\u0142uchania i m\u00f3wienia, empatia,\u00a0umiej\u0119tno\u015b\u0107 tw\u00f3rczego rozwi\u0105zywania sytuacji konfliktowych oraz autoironia.<br \/>\nWymienione elementy osobowo\u015bci pozwalaj\u0105 nie tylko znale\u017a\u0107 optymalny (dla danego uk\u0142adu\u00a0partnerskiego) spos\u00f3b prowadzenia gry mi\u0142osnej, ale tak\u017ce quasi-optymalne funkcjonowanie<br \/>\nw zwi\u0105zku.<\/p>\n<p>Zawsze nale\u017cy\u00a0pami\u0119ta\u0107, \u017ce immanentn\u0105 sk\u0142adow\u0105 zwi\u0105zku partnerskiego jest adaptacja,\u00a0kt\u00f3rej celem jest d\u0105\u017cenie do:<\/p>\n<p>a) zaspokojenia potrzeb obu partner\u00f3w,<\/p>\n<p>b) znajdowaniu takich<br \/>\nrozwi\u0105za\u0144 sytuacji konfliktowych, kt\u00f3re minimalizuj\u0105 straty partnera,<\/p>\n<p>c) uwzgl\u0119dniania we<br \/>\nw\u0142asnych decyzjach stanowiska i mo\u017cliwo\u015bci partnera.<\/p>\n<p>Niezale\u017cnie od tego, czy rozpatrujemy\u00a0zwi\u0105zek os\u00f3b pe\u0142nosprawnych czy niepe\u0142nosprawnych, relacje s\u0105 pewnego rodzaju gr\u0105, w<br \/>\nkt\u00f3rej ka\u017cdy z partner\u00f3w ma inne potrzeby.\u00a0\u00a0Chodzi o to, by wsp\u00f3lnie wygrywa\u0107, bez \u00a0przegranych indywidualnych.<br \/>\n<em>Prokreacja<\/em>. Dla wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b posiadanie<br \/>\ndziecka jest ukoronowaniem, sensem zwi\u0105zku. \u00a0Dlatego tak wa\u017cne jest wspomaganie ich w tym kontek\u015bcie.<\/p>\n<p>Tu\u00a0tak\u017ce przychodzi z pomoc\u0105 medycyna. Obecnie powszechne s\u0105 \u00a0metody\u00a0wspomagania rozrodu. Pozwalaj\u0105 one na przyk\u0142ad dokona\u0107 sztucznej implantacji do jamy\u00a0macicy plemnik\u00f3w pobranych z naj\u0105drzy niepe\u0142nosprawnego m\u0119\u017cczyzny.<\/p>\n<p>Pomijamy w ten\u00a0spos\u00f3b konieczno\u015b\u0107 odbycia pe\u0142nego stosunku p\u0142ciowego, przy zapewnieniu biologicznego<br \/>\nojcostwa potomstwa.<br \/>\nZnalezienie twierdz\u0105cej odpowiedzi\u00a0na <em>tytu\u0142owe pytanie<\/em> mo\u017ce przerasta\u0107 mo\u017cliwo\u015bci danej osoby czy pary.<\/p>\n<p>Warto w\u00f3wczas zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 o pomoc do \u00a0specjalisty.<\/p>\n<p>Czasem\u00a0wystarczy porada instrukta\u017cowa, czasem wsparcie psychiczne partner\u00f3w, a czasem\u00a0niezb\u0119dna jest \u00a0terapia \u00a0uk\u0142adu partnerskiego.<br \/>\n<strong>Podsumowanie<\/strong><br \/>\n\u201eCz\u0142owiek i mo\u017ce\u201d&#8230;, to niew\u0105tpliwie morze mo\u017cliwo\u015bci, ale to tak\u017ce morze ogranicze\u0144.<\/p>\n<p>Patrz\u0105c w skali populacji (jak na epidemiologa przysta\u0142o) nale\u017cy skonstatowa\u0107, \u017ce istnieje\u00a0potrzeba w\u0142\u0105czenia do programu rehabilitacji oraz rewalidacji os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych element\u00f3w <em>rehabilitacji seksuologicznej.<\/em><\/p>\n<p><em>Dariusz Radomski.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0Artyku\u0142 (skr\u00f3cony) \u00a0Dr Dariusza \u00a0 \u00a0Radomskiego z \u00a0Polskiego \u00a0Towarzystwa \u00a0 \u00a0Seksuologicznego. ********************************************************* Cz\u0142owiek (niepe\u0142nosprawny)\u00a0i mo\u017ce&#8230;? Dr n med. Dariusz Radomski, Warszawa-Pozna\u0144. Wsp\u00f3\u0142pracuje z Uniwersytetem Medycznym w Warszawie, zajmuj\u0105c si\u0119 zagadnieniami epidemiologii prokreacyjnej. Cz\u0142onek Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego. &#8230; Cia\u0142o dopiero przez erotyzm staje si\u0119\u00a0interesuj\u0105ce i symboliczne. K. Irzykowski Wst\u0119p *Komu bije dzwon*, klasyczna pozycja literatury [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-690","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gabinet-medycyny-seksualnej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.seksuologia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.seksuologia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.seksuologia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.seksuologia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.seksuologia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=690"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/blog.seksuologia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/690\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":725,"href":"https:\/\/blog.seksuologia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/690\/revisions\/725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.seksuologia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.seksuologia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.seksuologia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}